کسب و کار

برنامه ی استراتژی در صنعت خودرو سازی

برنامه ی استراتژی در صنعت خودرو سازی

مقدمه
شركت هاي قطعه ساز خودرو بايد ضرورت مديريت استراتژيك را درك نموده و با استفاده از روشها و مدل هاي مناسب استراتژي هايي متناسب با توانايي هاي خود و شرايط محيطي اتخاذ كنند تا در شرايط پر رقابت امروزي بتوانند بقا داشته و رشد پيدا كنند. شركت مجموعه سازان سهند يك شركت قطعه ساز خودرو در تبريز ميباشد . براي تدوين استراتژي اين شركت از چارچوب جامع تدوين استراتژي ( مدل SWOT) استفاده شده است . ابتدا بيانيه ماموريت شركت تدوين گرديده و سپس ماتريس ارزيابي عوامل داخلي (IFE) و ماتريس ارزيابي عوامل خارجي (EFE) تهيه شده است و باتوجه به اطلاعات حاصل از آن ماتريس ها ، ماتريس سوات (SWOT )و ماتريس داخلي ،خارجي (IE) را تشكيل داده ايم و سپس با استفاده از ماتريس برنامه ريزي استراتژيك كمي (QSPM) جذابيت نسبي هركدام از استراتژي ها مشخص شده و مطلوبترين استراتژي ها براي شركت مجموعه سازان سهند به ترتيب اولويت معرفي شده اند.

بيان مسئله : ضرورت برنامه ريزي استراتژيك
در محيط پرتلاطم و غير قابل پيش بيني و به شدت رقابتي امروز ضرورت برنامه ريزي استراتژيك مسئله اي است كه تقريبا اثبات شده است شركت هاي كه اين ضرورت را درك نكرده و درصدد استفاده از آن نباشند دير يا زود از عرصه رقابت كنار خواهند رفت بوا قع شركت هايي توان ادامه فعاليت دارند كه اولا بتوانند محيط آينده را پيش بيني كنند و در ثاني بتوانند خودرا با آن وفق دهند متاسفانه در كشور ما بسياري از مديران شركت ها درك عميقي از مفهوم استراتژي ندارند و غالبا پياده سازي تكنيك هاي عملياتي مانند مهندسي مجدد فرايندها ، توليد ناب ، توليد به هنگام ،هزينه يابي بر مبناي فعاليت و... را استراتژي ميپندارند، حال آنكه اين تكنيك ها در بهترين حالت ، كارايي سازمان را افزايش ميدهند . بنابر اين ضرورت تدوين استراتژي كه مبتني بر تجزيه و تحليل استراتژيك باشد در كشور ما به شدت احساس ميشود.
شركت مجموعه سازان سهند با توجه به نكات ياد شده ضرورت تدوين استراتژي براي خود را حس نموده و درصدد تدوين استراتژي برآمده است.

هدف تحقيق : ارائه برنامه ريزي استراتژيك براي شركت مجموعه سازان سهند
شركت مجموعه سازان سهند شركتي است كه در حوزه توليد قطعات خودرو فعاليت ميكند . مديريت ارشد شركت با توجه به اهميت مديريت استراتژيك خصوصا در شرايط رقابتي ، در صدداست تا با تدوين و اجراي استراتژي مناسب اولا قادر به ادامه دادن به فعاليت خويش بوده و در ثاني اين ادامه فعاليت به بهترين نحو ممكن انجام پذيرد.
هدف از تدوين استراتژي در مرحله اول بررسي جامع اوضاع داخلي وآشنايي با قوت ها و ضعف ها و نيز محيط خارجي كه شركت در آن به فعاليت مشغول است و آشنايي با تهديدها و فرصت هاي آن ودر مرحله دوم اتخاذ استراتژي متناسب با منابع و محيط براي شركت است براي تدوين استراتژي شركت مجموعه سازان سهند از چارچوب جامع تدوين استراتژي مدل SWOT))استفاده كرده ايم كه در بخش ادبيات موضوع درباره اين مدل توضيحاتي ارائه شده است
محدوده و قلمرو زماني و مكاني تحقيق شركت مجموعه سازان سهند در شرق تبريز و در شهرك صنعتي استاد عالي نسب واقع شده است اين تحقيق در شركت فوق و در محدوده زماني بهار سال 1390 هجري خورشيدي انجام پذيرفته است.


جامعه آماري و روش جمع آوری اطلاعات
شركت مجموعه سازان سهند داراي قريب به 80 نفر پرسنل تمام وقت ميباشد به علت نوع تحقیق ،که نیاز به اطلاعات جامع از اوضاع داخلی و محیط فعالیت شرکت داشتیم پرسشنامه هایی به منظور جمع آوری اطلاعات تهیه شد که در بین افراد موثر در شرکت شامل اعضای هیئت مدیره ، مدیر عامل ، مدیران تولید ،مالی و بازرگانی و همچنین سرپرستان خطوط تولید شرکت توزیع شد در کنار پرسشنامه با برخی از کارکنان خطوط تولید نیز مصاحبه انجام گردیده است

سوالات تحقيق
سوالات ما در این تحقیق عبارت بودند از :
الف ) فرصت های پیش روی شرکت در محیط تجاری حال که میتوان از آنها بهره برداری کرد کدامند؟
ب ) مهم ترین تهدیداتی که از جانب محیط خارجی متوجه شرکت است کدامند ؟
ج ) نقاط قوت چشم گیر شرکت و مزیت های اصلی ما کدامند؟
د )نقاط ضعفی که شرکت بیشترین آسیبها را از جانب آنها میبیند کدامند؟
ه ) الگوي مناسب برنامه ريزي استراتژيك برای شركت كدام است؟
و) با توجه به نقاط ضعف و قوت شرکت و فرصت ها و تهدیدات محیط کدام استراتژی ها برای شرکت مناسب است؟


ادبيات موضوع
بررسي ادبيات موضوع را به سه بخش تقسيم كرده ايم در بخش اول مروري كوتاه بر مفاهيم « مديريت استراتژيك » و « برنامه ريزي استراتژيك » خواهيم داشت در بخش دوم «چارچوب جامع تدوين استراتژي» يا مدل« SWOT» معرفي شده و در بخش سوم به معرفي شركت مجموعه سازان سهند پرداخته و درمورد صنعت قطعه سازي خودرو توضيحات مختصري داده ايم.

مديريت و برنامه ريزي استراتژيك
امروزه و با گذر از دوران صنعتي و آغاز دوران فرا صنعتي ،محيط سازماني پويا و پرتغيير شده و پيچيدگي به عنوان مسئله غالب در سازمانها مطرح شده است شركت هايي كه نتوانند اين پيچيدگي محيطي را دريابند و برنامه مدون براي درك و غلبه بر اين پيچيدگي نداشته باشند محكوم به شكست و كنار رفتن به نفع ديگراني هستند كه اين علاوه بر درك پيچيدگي ،به مصاف آن رفته اند.
مديريت استراتژيك روشي نظام مند است كه سازمان را قادر ميسازد به مقاصد خود دست يابد . مديريت استراتژيك شامل سه بخش « تدوين » ، « اجرا » و « ارزيابي» استراتژي ميباشد ( اعرابي ،1385 ، 5)
برنامه ريزي يكي از وظايف اصلي مديران است با بررسي كوتاه در متون علم مديريت درمي يابيم تقريبا تمام دانشمنداني كه در حوزه « وظايف مديريت » صاحبنظرند ، بطور متفق القول « برنامه ريزي » را اصلي ترين وظيفه يك مدير ميدانند ( عباس زادگان ، 1388 ،13) برنامه ريزي بطور شهودي يعني تعيين اهداف و انتخاب راه و روش مناسب براي رسيدن به آن اهداف . در واقع برنامه ريزي نوعي تعهد به انجام فعاليت هاي معين براي تحقق اهداف به شمار ميرود .
برنامه ريزي استراتژيك ابزاري در اختيار سازمان ها ميگذارد تا بتوانند تدوين و اجراي استراتژي را در سطوح مختلف سازمان دنبال كند
برنامه ريزي استراتژيك با ارزيابي شرايط محيطي و يافتن تهديدها و فرصت هاي موجود در محيط و قابليت هاي دروني سازمان و ارزيابي نقاط قوت و ضعف سازمان به مديران كمك ميكند تا استراتژي مناسب را انتخاب كنند (اعرابي ، 1385، 7) برنامه ريزي استراتژيك در موفقيت سازمانها در ميدان رقابتي نقش كليدي دارد اين نوع يرنامه ريزي اگر بدرستي تدوين شود ، به انتخاب استراتژي هايي منجر ميشود كه در صورت اجراي صحيح ، موفقيت سازمان را به ارمغان مي آورد.

چارچوب جامع تدوين استراتژي
اين مدل يكي از پركاربردترين و موفق ترين روش هاي تدوين استراتژي ميباشد. اين مدل ابزارها و روش هائي ارائه ميدهد كه براي انواع سازمانها در اندازه هاي مختلف مناسب است و به برنامه ريزان كمك ميكند انواع استراتژي ها را شناسايي ، ارزيابي و گزينش كنند اين مدل داراي چهار مرحله اصلي است كه عبارتند از :
1. مرحله شروع : در اين مرحله بيانيه ماموريت سازمان تدوين ميشود
2. مرحله ورودي : در اين مرحله اطلاعات اصلي مورد نياز براي تدوين استراتژي ها از داخل و خارج سازمان جمع آوري و مشخص ميشود اين مرحله شامل ماتريس ارزيابي عوامل خارجي (EFE) و ماتريس ارزيابي عوامل داخلي (IFE )است.

مرحله تطبيق و مقايسه

در اين مرحله عوامل اصلي خارجي ( فرصت ها و تهديدات محيط ) و داخلي ( قوت ها و ضعف هاي سازمان) با استفاده از ابزارهايي چون ماتريس سوات (SWOT) و ماتريس داخلي خارجي (IE) تطبيق داده ميشود و درواقع بين آنها نوعي توازن ايجاد ميشود تا استراتژي هايي شناسايي شوند كه در راستاي ماموريت سازمان بوده و متناسب با عوامل داخلي و خارجي باشند.

مرحله تصميم گيري

در اين مرحله با استفاده از ماتريس برنامه ريزي استراتژيك كمي (QSPM) گزينه هاي مختلف شناسايي شده در مرحله تطبيق و مقايسه مورد ارزيابي و قضاوت قرار ميگيرند در اين مرحله جذابيت نسبي انواع استراتژي ها مشخص ميشود و براي انتخاب استراتژي هاي خاص يك مبناي عيني ارائه ميشود (ديويد ،1379 ، ص 356)



در كشور عزيزمان ايران و در زمانيكه اين تحقيق انجام ميشود (بهار 1390) معمولا روال كار در صنعت خودروسازي بدينگونه است كه شركت هاي بزرگ خودروسازي بسياري از قطعات مورد استفاده در خطوط توليد خود را از طريق برون سپاري تامين ميكنند بدينگونه كه شركت هاي كوچك و متوسط قطعه سازي با توجه به سابقه ، امكانات ، قدرت فني و... وظيفه تهيه و توليد اين قطعات را بر عهده ميگيرند اين روش در درجه اول باعث كاهش چشمگير هزينه هاي شركت هاي بزرگ توليد خودرو ميشود و به نفع خودروساز هاست همچنين ترويج كسب و كارهاي كوچك و متوسط موجب افزايش اشتغال در مناطق مخلف كشور شده و قدمي در جهت تمركز زدايي از پايتخت و مراكز بزرگ صنعتي است كه موجب رونق اقتصادي مناطق كمتر توسعه يافته كشور ميشود.


شركت مجموعه سازان سهند شركتي است كه در حوزه توليد قطعات خودرو فعاليت ميكند . زمينه اصلي فعاليت شركت در توليد قطعات محوري بويژه مجموعه هاي اكسل انواع خودروهاي سبك و سنگين است ولي توليداتي نيز زمينه شاسي انواع خودروهاي سبك و سنگين و قطعات انتقال نيرو و ساير قطعات خودرو (با توجه به تقاضاي بازار) نيزدارد. اين شركت يكي از شركت هاي خوش نام و باسابقه در قطعه سازي خودرو كشور است كه اكثر محصولات خود را به شركت هاي بزرگ خودرو سازي نظير ايران خودرو ، سايپا ، گروه خودروسازي بهمن پارس خودرو و تراكتورسازي تبريز ارائه ميدهد. اين شركت در حوزه توليد قطعات محوري مخصوصا پوسته اكسل و اكسل داراي نوعي مزيت رقابتي است ( اسناد و مدارك موجود در شركت مجموعه سازان سهند)


منابع مورد استفاده:
1.اسناد ، مدارك و دستورالعمل هاي موجود در شركت مجموعه سازان سهند تبريز
2.ديويد ، فرد آر ( 1379 ) مديريت استراتژيك ،پارساييان ، علي؛ اعرابي ، سيد محمد، تهران ،دفتر پژوهش هاي فرهنگي
3.اعرابي ، سيد محمد ( 1385 ) دستنامه برنامه ريزي استراتژيك ، تهران ، دفتر پژوهش هاي فرهنگي
4.عباس زادگان ، سيد محمد (1388) موردي كاوي براي كاركرد هاي اصلي مديريت ، تهران ،شركت سهامي انتشار


برای ارسال دیدگاه لطفا ثبت نام کنید

نظرات کاربران