تکنولوژی

اینترنت ماهواره ای استارلینک_بخش اول

اینترنت ماهواره ای استارلینک_بخش اول

مقدمه :

شرکت فناوری های اکتشاف فضایی (Space Exploration Technologies Corporation) یا spaceX نام یک شرکت تولیدکنندهٔ محصولات صنایع هوافضایی تجاری در آمریکا است.

SpaceX قصد دارد هزاران ماهواره ی استارلینک را به مدارهای پایینی زمین بفرستد تا در همه جای جهان اینترنت پرسرعت فراهم کند.

حدودا 3 میلیارد نفر یا تقریبا 40 درصد جمعیت دنیا دسترسی به اینترنت ندارند و از 4 و نیم میلیارد نفری که اینترنت دارند ، اکثرا اینترنت های ضعیف ، گران و بی کیفیت دارند. به همین جهت است که خبر از راه رسیدن اینترنت ماهواره ای استارلینک بسیاری از کاربران را خوشحال و امیدوار کرده است. در این مقاله قرار است با اینترنت ماهواره ای و پروژه ی استارلینک اسپیس ایکس بیشتر آشنا شویم پس با ما همراه شوید.

در این مقاله قرار است به این عناوین بپردازیم:

  • اینترنت ماهواره ای چیست
  • اینترنت ماهواره ای استارلینک
  • انتقادها از استارلینک
  • استارلینک برای چه کسانی خواهد بود؟
  • زمان عرضه استارلینک
  • قیمت اینترنت استارلینک
  • استارلینک در ایران

اینترنت ماهواره ای چیست

اینترنت ماهواره ای موضوع تازه ای نیست و الان نیز شرکت هایی هستند که خدمات اینترنت ماهواره ای را ارائه می دهند. دو شرکت ویاست (Via Sat) و هیوزنت (Hughes Net) بزرگ ترین ارائه دهنده های اینترنت ماهواره ای هستند. این شرکت ها برای نخستین بار در سال 2012 سرویس اینترنت ماهواره ای خود را به بازارارائه دادند.

اینترنت ماهواره ای (Satellite Internet access) یکی از انواع دسترسی به اینترنت، از راه ماهواره است که بیشتر در مواردی استفاده میشود که دسترسی معمولی به اینترنت (کابلی، فیبرنوری، دایال-آپ، بی سیم و ...) ،مثل جاهای دورافتاده، امکان پذیر نیست و یا کیفیت پایینی دارد. این سرویس معمولا در مدار زمین ایستا داده می شود، و در بعضی مناطق مانند مناطق قطبی، به خاطر کم شدن زاویه دید ماهواره از روی زمین، کیفیت خوبی ندارد.

در این نوع از اینترنت امواج از طریق ماهواره ارسال میشود در نتیجه برای دریافت آن باید از تجهیزات مخصوص آن یعنی دیش و دریافت کننده امواج استفاده شود. اگر این نوع از اینترنت فراگیر و جهانی شود امکان تولید تجهیزات آن با قیمت پایینتر وجود دارد. یا حتی ممکن است سیم کارت هایی مثل آنچه در تلفن ماهواره ای استفاده میشود تولید شود. دو نوع سرویس جدا در این نوع اینترنت وجود دارد که اول آپلود و دیگری دانلود است هر چه تعداد ماهواره ها بیشتر می شود سرعت این نوع اینترنت هم افزایش پیدا میکند و بر اساس آزمایشات اخیر سرعت قابل توجهی است. بانک ها ازاین نوع سیستم برای ارتباط برقرار کردن با مرکز داده استفاده میکنند. این تکنولوژی تازه ای نیست و تعدادی ماهواره در مناطقی از جهان خدمات دیتا را ارائه میکنند. در سال های اخیر برای استفاده کشورهایی که دسترسی کمی به اینترنت دارند مانند مناطقی از آفریقا یا کشورهایی که اینترنت را سانسور میکنند مانند ایران و چین یا مناطقی که امکان نصب آنتن های تلفن همراه وجود ندارد پروژه استارلینک توسط spaceX در حال انجام است و در ابتدا روستاهایی در آمریکا و کانادا به آن وصل میشوند ایلان ماسک مدیر پروژه استارلینک می گوید که هدفش از تعریف این پروژه این است که علاوه بر کسب درآمد برای انجام پروژه های دیگرش، فراهم کردن بستری مناسب برای بهره مندی کل کره ی زمین از اینترنت بوده. با پایان یافتن پروژه استارلینک همه به اینترنت دسترسی خواهند داشت. همچنین او اعلام کرده است که سرویس اینترنت ماهواره ای برای برخی از کشورها مانند شمال آفریقا و خاورمیانه مثل عراق و افغانستان که زیرساخت لازم را ندارند رایگان خواهد بود.البته ناگفته نماند که کشورهای هند و ژاپن هم به این نوع اینترنت تمایل نشان داده اند.

اما سوال این است چرا این بار داستان فرق می کند و تمام دنیا با اشتیاق فراوان خبرهای پروژه ی استارلینک را دنبال می کنند و منتظرآمدن اینترنت ماهواره ای spaceX هستند؟

پاسخ پرسش بالا در فرق سیستم منظومه ی ماهواره ای استارلینک با سایر منظومه های ماهواره ای اینترنتی است:

  • قرار است استارلینک جهانی باشد و سرویس دهی آن مختص منطقه ی جغرافیایی خاصی نیست.
  • از آن جایی که استارلینک تعداد ماهواره ی بیشتری دارد ، پس پهنای باند بسیار بیشتری خواهد داشت و به کاربران بسیار بیشتری سرویس خواهد داد.
  • استارلینک سرعت بیشتر و تأخیر یا Latency خیلی کم تری در مقایسه با دیگر اینترنت های ماهواره ای دارد.

تأخیر پایین و سرویس جهانی:

در گذشته یکی از مهم ترین عیب های اینترنت ماهواره ای، تأخیر (Latency) خیلی بالای آن و محدود بودن سرویس به یک مکان خاص یا در محدوده ی بزرگتر مثل یک کشور یا قاره ی خاص بوده است. شرکت های ارائه دهنده ی خدمات اینترنت ماهواره ای تا قبل از این ماهواره های خود را در مدار زمین ثابت یا GEO قرار می دادند به همین جهت ، علت این تأخیر زیاد و محدودیت جغرافیایی این بوده است. سرعت گردش ماهواره هایی که در این مدار قرار دارند، برابر است با سرعت چرخش زمین به دور خود و درنتیجه ماهواره از دید ناظر زمینی در یک نقطه ی ثابت در آسمان ثابت باقی مانده است.

(موقعیت ماهواره ها در مدار GEO نسبت به زمین ثابت است)

همچنین ارتفاع 35 هزار کیلومتری مدار این ماهواره ها باعث شده است تا تأخیر اینترنتی که ارائه می شود در بهترین حالت به 550 میلی ثانیه و درعمل تا 600 میلی ثانیه برسد. این میزان تاخیر سرویس های اینترنت ماهواره ای سنتی را برای انجام کارهایی از جمله ارتباط صوتی-تصویری و بازی های ویدیویی بسیار نامناسب یا حتی عملا غیرقابل استفاده کرده است.

ماهواره های استارلینک 70 تا 100 برابر از ماهواره های مخابراتی متداول نزدیک تر به زمین هستند

ماهواره های استارلینک قرار است در مدار پایینی زمین یا LEO با ارتفاع 500 کیلومتر در فاز اول و 300 کیلومتر در فازهای بعدی (یعنی 70 تا 100 برابر نزدیک تر از ماهواره های مدار GEO قرار بگیرند که باعث می شود تأخیر اینترنت ماهواره ای استارلینک حتی از فیبر نوری هم کمتر باشد.

اما چگونه امکان دارد سیگنالی که به فضا می رود و دوباره به زمین بر می گردد، از سیگنالی که داخل فیبر نوری مسیر کمتری را طی می کند سریع تر به نقطه ی مورد نظر برسد؟ جواب به این سوال در فرق سرعت حرکت نور و امواج اکترومغناطیسی در شیشه (فیبر نوری) و خلاء پیدا میشود ،سرعت نور در فیبر نوری تنها 3/2 سرعت حرکت امواج الکترومغناطیسی در خلا است.

با توجه به نتایج تست های جدید، معلوم شده است که میزان تأخیر اینترنت استارلینک فعلا بین 30 تا 90 میلی ثانیه است و حتی بعضی از کاربران گفته اند که میزان تأخیر 20 و 21 میلی ثانیه است.

نتایج تست سرعت استارلینک

ایلان ماسک گفته بود با عملی شدن فاز بعدی، میزان تأخیر استارلینک می تواند تا 8 میلی ثانیه هم کاهش داشته باشد. این یعنی برای اولین بار میتوان از اینترنت ماهواره ای برای استفاده از کارهایی مانند تماس صوتی و تصویری و بازی های ویدیویی بهره برد.

سرعت و ظرفیت بالا

یکی از معایب اینترنت ماهواره ای تا قبل از این کم بودن تعداد ماهواره ها در مدار بود که موجب می شد خیلی از کاربران مجبور شوند پهنای باند یک ماهواره را با همدیگر به اشتراگ بگذارند که این امر باعث کم شدن سرعت مشترکین اینترنت ماهواره ای میشد. همچنین کم بودن تعداد ماهواره ها باعث محدود شدن تعداد کاربران می شود. برای نمونه اگر ویاست و هیوزنت پوشش جهانی داشتند، برای مقابله از افت شدید سرعت ، نمی تونستند به ده ها یا صدها میلیون نفر سرویس اینترنت بدهند.

SpaceX قصد دارد تعداد ماهواره های بسیار زیادی برای پروژه ی اینترنت به فضا ارسال کند. اگر همه چیز خوب پیش برود، spaceX در سال جاری میلادی، تعداد ماهواره های فعالش در مدار زمین را به بیش از هزار خواهد رساند. در پایان فاز اول تعداد ماهواره های spaceX بیشتر از4000 عدد خواهد بود و درنهایت مجموع کل تعداد ماهواره ها به تعداد باورنکردنی 40000 خواهد رسید.

ناگفنه نماند که درحال حاضر ویاست تنها 4 ماهواره در مدار زمین دارد. و جالب است که بدانید تا پیش از شروع پروژه ی استارلینک فقط حدود 1500 ماهواره ی فعال در مدار زمین وجود داشت که یعنی spaceX قرار است 25 برابر بیشتر از تعداد کل ماهواره های فعالی که الان در مدار زمین وجود دارد، ماهواره به فضا بفرستد.

اینترنت ماهواره ای استارلینک ؛ تاریخچه و فناوری ها

spaceX برای اولین بار در سال 2018 دو ماهواره ی مخابراتی که نام آنها تَن تَن A و تن تن B بود را به مدار پایینی زمین برای آزمایش کردن اینترنت ماهواره ای فرستاد. بعد از انجام آزمایش های مختلف، spaceX خط تولید ماهواره های خودش را در ردموند واشینگتن راه اندازی کرد تا اولین محموله ی 60 تایی از ماهواره های استارلینک را در اواسط سال 2019 به فضا پرتاب کند. البته قابل ذکر است که این دسته ی 60 تایی نیز آزمایشی بوده است وهم اکنون از رده خارج است و پس از مدتی وارد جو زمین می شود.

spaceX با فاصله کمی در اواخر سال 2019 اولین محموله 60 تایی از ماهواره های عملیاتی نسخه ی 1 استارلینک را به فضا فرستاد .

هر ماهواره ی استارلینک 227 کیلوگرم وزن دارد و حداکثر پهنای باند 20 گیگابیت برثانیه را فراهم می کند. همه ی ویژگی ها و مشخصات ماهواره های استارلینک به جهت پایین آوردن قیمت پایانی ماهواره طراحی شده اند، نه برای انقلابی و اولین بودن. حتی همین الان نیز ماهواره هایی در مدار وجود دارند که با وجود فناوری های مشابه یا حتی پیشرفته تر نسبت به استارلینک اما باز هم هیچ یک از آن ها ازلحاظ قیمتی قابل مقایسه با استارلینک نیستند. برای نمونه قیمت ماهواره های ایریدیوم (که تا قبل از استارلینک رکورددار ارزان ترین ماهواره های تجاری بودند)قیمت آنها 5,000,000 دلار به ازای هر ماهواره است؛ این درحالی است که قیمت تمام شده ی ماهواره های استارلینک 20 برابر ارزان تر و به صرفه تر و تنها برابر با 250,000 دلار به ازای هر ماهواره تخمین زده شده است.

پایان بخش ۱


برای ارسال دیدگاه لطفا ثبت نام کنید

نظرات کاربران